Als kind had ik een droom. Een droom om voluit te leven en mijn leven helemaal zelf te bepalen. Niets te 9 tot 5 werken, doodmoe thuiskomen en geen tijd hebben om te ontspannen of leuke dingen te doen. Niets te ‘huisje, boompje, beestje’ zonder tijd te hebben voor jezelf. Niets te ‘mannen mogen meer dan vrouwen’, ‘jongeren moeten altijd hun ouderen gehoorzamen’ en ‘hogere kastes zijn meer waard dan lagere kastes’ zoals mijn orthodoxe hindoefamilie mij probeerde in te prenten.

Ik was er altijd van overtuigd dat ik een eigen identiteit heb, los van alle labels die iedereen me probeerde op te plakken. Al op jonge leeftijd wist ik heel goed wat ik wel en niet wilde. Ik had duidelijke ambities en dromen over mijn ideale leven. Ambities en dromen die in mijn omgeving niet werden begrepen. Niet thuis, niet in mijn familie, niet op school… Ook niet vreemd, want wie had mijn ouders en familieleden ooit gevraagd wat zij wilden? Wie had mijn ouders, familieleden en leraressen ooit geleerd dat er ook een wereld is buiten al die verantwoordelijkheden, ‘musts’, ‘do’s’ en al die andere labels en kaders die hen werden opgelegd?

In mijn omgeving speelden “gehoorzaamheid” en “klakkeloos volgen” een grote rol. Logisch nadenken, je gezonde verstand gebruiken en waarom-vragen stellen; dat was uit den boze. Hoe ik in deze omgeving terecht was gekomen, was mij een raadsel. Toch had ik een sterke wil om het anders te doen dan iedereen in mijn omgeving. Op een dag zou ik het leven waarmaken dat ik voor ogen had. Hoe ik dat moest aanpakken, wist ik niet. Met ambities op zak en dromen voor mijn ogen probeerde ik er slechts naar mijn beste weten op af te lopen. Met alle gevolgen van dien. Stiekem, met daarbuiten behoorlijke tegenwerkingen, teleurstellingen, laster, smaad en diepe negatieve spiralen.

Maar met vallen en opstaan ben ik uiteindelijk gekomen waar ik nu sta. After all, Annastasia means: “She will rise again.”

Inmiddels ben ik al vier maanden terug uit India en nog steeds voelen alle herinneringen als gisteren.

Noem het heimwee of after travel blues: ik denk bijna ieder moment aan mijn India-ervaringen, droom erover en er zijn zelfs dagen geweest dat ik letterlijk ziek en verdrietig was. Hoge highs en diepe downs kenmerkten mijn leven sinds ik terug ben in Nederland.

Hoewel mijn hart duidelijk in India ligt en ik moeite had met het aarden in Nederland, was en ben ik vastberaden om er het beste van te maken. Emigreren zou ik immers niet zo snel doen, want ik voel me te verantwoordelijk voor hetgeen ik hier heb opgebouwd en in het bijzonder mijn ouders en de missie die ik hier met HindoeDharma.nl ben gestart.

Toch denk ik er weleens over na. Voor mijn reizen voelde ik me al gevangen tussen twee werelden en na mijn reizen is dat gevoel alleen maar sterker geworden. De plek die ik ooit thuis noemde, voelt niet meer aan als thuis. Ik heb een onuitstaanbare drang om mezelf volop te ontwikkelen, meer te zien van de wereld en alles uit mijn leven te halen. In India is dat allemaal te realiseren, op prachtige plekken, tegen zeer lage kosten en met een groot thuisgevoel. Maar ja, ook dat zal misschien ooit wegebben…

Het is een dilemma waar ik mee kamp en tegelijkertijd weet ik heel goed wat de oplossing is. Ik zal een manier moeten vinden om beide werelden met elkaar te combineren. Dus heb ik besloten om mijn leven helemaal anders in te richten. Inmiddels heb ik door veel trials & errors een leven gecreëerd waar ik me goed bij voel. Ik ben mijn bedrijf weer aan het opstarten, de vastigheid en routine komen langzaam terug en tussendoor doe ik allerlei dingen die toch op de een of andere manier het avontuur in mijn leven houden, mijn India-ervaringen dichtbij mij houden en mij voorbereid houden op mijn volgende India-reis.

Zo heb ik mijn huis een make-over gegeven aan de hand van vastu shastra en met Indiase en spirituele elementen. Ik heb mijn gordijnen weggehaald, zodat ik kijkend naar de hemel in slaap kan vallen en wakker kan worden met daglicht en getjilp en gefluit van vogels. Mijn verwarming staat uit, zodat ik de kou kan ervaren die mij herinnert aan mijn trektochten in de Himalaya’s. Het wc-papier in mijn woning heb ik vervangen door een fles water. Ik draai raga’s, die mij herinneren aan de muziek waarmee ik elke avond in Dharamkot in slaap viel door mijn muzikale buren die tot laat in de nacht aan het jammen waren…..

Het zijn kleine dingen die mij het gevoel van India geven in het individualistische, materialistische, prestatiegerichte en werk georiënteerde Nederland. Daarnaast probeer ik mezelf op verschillende manieren uit te dagen en steeds mijn grenzen te verleggen. Door volop in beweging te blijven en ook door kleine doelen te stellen die ik wèl in Nederland kan bereiken (ook al is het hier allemaal veel duurder en moet ik veel meer nadenken over de stappen die ik zet, wat het minder verleidelijk maakt). Wat dat betreft ben ik goed op weg, al zeg ik het zelf. Ik ben er ook dagelijks mee bezig.

Het is nog niet helemaal doorgedrongen, want de after travel blues spelen nog weleens op. Ik mis vooral het tegenkomen van nieuwe mensen, met name gelijkgestemden: mensen met ongeveer dezelfde mindset, leefstijl en ambities als ik. Het is zo fijn en inspirerend om mensen met een vrije geest te ontmoeten en tijd met ze door te brengen. Dat mis ik enorm in Nederland. Ik kamp met gevoelens die niet echt begrepen worden door anderen en dat is lastig. Het is ook moeilijk uit te leggen, zeker aangezien de meeste mensen om me heen nooit zoiets hebben gedaan en zich gesetteld hebben in het huisje-boompje-beestje.

Tegelijkertijd besef ik heel goed dat er een bepaalde gehechtheid is ontstaan, dat ik dat verlangen naar India moet loslaten en gelukkig moet leren te zijn in het hier en nu. Thuiskomen is een onderdeel van het reizen en het is nodig. Zolang ik bewust leef, een routine voor mezelf creëer en mezelf tussendoor uitdaag, zal het uiteindelijk allemaal wel goed komen. Ik ben ervan overtuigd en alle antwoorden zijn al in mij aanwezig, alleen moet ik mijn geest dat nog duidelijk zien te maken. Anyways, hoe lastig het aarden ook is; ik doe mijn best om er het beste van te maken. Hier en in India…..

Dagelijks ben ik op zoek naar manieren om bewuster te leven. Bewuster te zijn van mijn eigen gedachten, gevoelens, emoties, woorden en daden, en wat voor impact deze hebben op de wereld om mij heen. Continu houdt de vraag mij bezig hoe ik mezelf zó kan ontwikkelen, dat ik een waardevolle bijdrage kan leveren aan de wereld om mij heen.

Hier ben ik sinds vijf jaar zeer intensief mee bezig. Sinds vijf jaar verricht ik zelden godsdienstige rituelen meer en focus ik mij op het hindoeïsme als bewuste leefwijze en proces van bewustzijn. De ashtanga yoga (het achtvoudige pad van verbinding) is hierbij mijn leidraad. Ik probeer de yama en niyama (morele en disciplinaire gedragsregels) zo goed mogelijk in mijn leven te integreren en beoefen daarnaast ook dagelijks meditatie en pranayama (ademhalingstechnieken om de spirituele energie te kanaliseren).

In mijn proces heb ik een paar vormen van ascese die ik beoefen. Zo houd ik soms een 9-daagse mauna vrata (periode waarin ik stil ben en alleen maar mediteer, eet, drink en slaap), onderga ik regelmatig spirituele en lichamelijke reinigingskuren en maak ik spirituele reizen in India. Bij spiritualiteit denken veel mensen al snel aan zweverige rituelen met edelstenen, pendels, reiki en dergelijke. Voor mij persoonlijk uit spiritualiteit zich echter meer in het terugvinden van de basis en essentie van het leven en mijn eigen bestaan.

Voor mij werkt het goed om vele kilometers te wandelen, volop in de natuur te zijn en voornamelijk trektochten te maken in afgelegen gebieden in de pure natuur. Vandaar ook dat India mij zo geliefd is, want daar zijn veel afgelegen gebieden waar je helemaal weg kunt zijn van alle materiële invloeden en intens tot jezelf kunt komen. Wat ik daar voornamelijk doe, is trektochten maken, mediteren, reflecteren en bezinnen. Dat is een diep innerlijk proces, want als je weg bent van ‘alles en iedereen’ gaan ineens allerlei gedachten, gevoelens, emoties en herinneringen opspelen die je in het dagelijkse leven (onbewust) wegstopt of onderdrukt.

Je onderbewustzijn gaat als het ware open en dat levert veel (zelf)inzichten op waarmee je je voordeel kunt doen. Mijn spirituele reizen in India brengen mij heel diep in mezelf, brengen veel veranderingen in mij teweeg en daarmee ook in de manier waarop ik in het leven sta en omga met de wereld om mij heen. Elke keer als ik terug ben, moet ik een lange tijd flink bijkomen om weer te aarden in deze totaal andere wereld, een wereld die eigenlijk haaks staat op de wereld waarin ik het liefst leef. In de afgelegen gebieden van India voel ik me erg verbonden met de natuur, mezelf en het goddelijke en in ‘de bewoonde wereld’ staat er teveel tussenin om die verbondenheid sterk vast te blijven houden.

Het is een flinke uitdaging, maar ik ga deze graag aan. Ik wil niet langer consumptief leven, materialistische normen nastreven en mezelf laten leiden door prestatie. Daarom heb ik ervoor gekozen om ook in Nederland zo dicht mogelijk bij mezelf te blijven en al het nodige in werking te stellen om de ruis tussen mij, mezelf, de natuur en het goddelijke zoveel mogelijk te verminderen. Dat doe ik door een bewuste manier van leven, waarin de focus ligt op mijn persoonlijke ontwikkeling en mijn spirituele proces. Ik heb voor mezelf bepaalde waarden gedefinieerd waarop ik regelmatig reflecteer aan de hand van een bullet journal, een soort creatief dagboek waarin ik mijn proces bijhoud.

Ik reflecteer op mijn dagelijkse routine, relaties, werk, aankopen, uitgaven, de manier waarop ik op dingen reageer, de manier waarop ik mijn tijd besteed, mijn bijdrage aan de wereld… Ik probeer elke week iets nieuws, praat elke week met een onbekende, wandel elke week, probeer altijd de waarheid te vertellen, mediteer dagelijks minstens twee keer 40 minuten in combinatie met pranayama, beweeg elke dag (hardlopen, 7-minute work-out en asana’s), zorg goed voor mijn lichaam met de juiste voeding en haar- en huidverzorging…

Ik daag mezelf continu uit, probeer altijd dankbaar te zijn, me altijd in te leven in anderen en compassie te hebben. Daarbij is focus voor mij erg belangrijk. Ik heb wat dat betreft erg veel discipline. Voor de dingen die ik ècht belangrijk vind, plan ik altijd tijd in; de rest komt daarna en plan ik eromheen. Ik werk aan mijn angsten door mezelf er steeds weer mee te confronteren en mezelf erin te trainen met die angsten om te gaan. Dat is natuurlijk niet allemaal in één dag gegaan. Ik hanteer vooral een groeimentaliteit en het heeft een zeer actieve 5 jaar geduurd voordat ik op dit punt ben gekomen.

Verder is duurzaamheid voor mij een belangrijk uitgangspunt.

Voedsel

Ik ben bewust van wat ik eet: ik eet en drink alleen veganistisch. Dat betekent dat ik geen vis, vlees, eieren, zuivel, honing en andere dierlijke producten of ingrediënten gebruik of producten die op dieren zijn getest, of het nu om voedsel of non-food gaat. Thuis eet ik ook zoveel mogelijk onbewerkt voedsel. De groente en fruit die ik thuis gebruik, zijn vers en biologisch. Ook eet en drink ik alleen voedsel dat bij mijn ayurvedische dieet en (waar mogelijk) bij het seizoen past. Ik ben hier overigens niet heel strikt in: zo heel af en toe haal ik een veganistische pizza bij New York Pizza of Domino’s, een patatje bij de kwalitaria om de hoek of een veganistisch belegd broodje bij Veggie4U. Buiten de deur (bij familie, vrienden en uitjes) houd ik het op puur veganistisch en houd ik geen rekening met mijn ayurvedische dieet en het ‘bewerkt-onbewerkt’-verhaal, om mijn leefstijl ook mogelijk te houden op sociaal gebied.

Energieverbruik

Daarnaast let ik erg bewust op mijn energieverbruik. Ik verbruik zo min mogelijk gas en elektriciteit. Dit doe ik bijvoorbeeld door zuinige apparaten te gebruiken (ledverlichting en minimaal energielabel A+), eenvoudig te koken, mijn verwarming laag te zetten (warme truien doen wonderen) en geen onnodige elektrische apparaten in huis te hebben. Ik heb bijvoorbeeld geen koelkast, vriezer of stofzuiger. In mijn hele woning ligt laminaat, dus een bezem en dweil werken prima en mijn vloerkleed reinig ik met een natte theedoek en strijkijzer (stoomreinigen). Ik zet apparaten helemaal uit als ik ze niet gebruik (dus niet op standby, maar echt uit), was mijn kleding zoveel mogelijk met de hand en draai alleen volle wassen in de wasmachine (bijvoorbeeld beddengoed). Ik gebruik zoveel mogelijk daglicht en als ik in een bepaalde ruimte niet ben, is het licht daar gewoon uit.

Water- en brandstofgebruik

Ook op watergebruik ben ik erg zuinig. Ik gebruik alleen zoveel water als nodig is en douche bijvoorbeeld maximaal 5 minuten per dag; efficiëntie is het sleutelwoord. Qua drinkwater gebruik ik geen water uit flessen, maar gefilterd kraanwater. Hiervoor heb ik een waterfilter. Verder koop ik alleen kleding als ik het ècht nodig heb en dan is het ook van gerecycled katoen of tweedehands. Voor het produceren van kleding is immers veel water nodig en ook brandstof, voor alle transport die daarbij komt kijken. Hoe minder water- en brandstofgebruik, hoe beter voor het milieu. Ik gebruik de auto dan ook alleen voor langere afstanden en voor korte afstanden (tot 10 km) wandel ik of pak ik de fiets. Oke, mijn vliegreizen naar India zijn natuurlijk niet zo milieuvriendelijk, maar zelfs dan nog veroorzaak ik met mijn leefstijl minder CO2-uitstoot dan de gemiddelde Nederlander.

Recycling en minimalisme

Al het afval dat ik kan recyclen, recycle ik. Papier, plastic, glas e.d. scheid ik in een recyclecontainer en ik gebruik zo min mogelijk producten met verpakkingsmateriaal. Bulk inkopen helpt daarbij en vooral plastic vermijd ik zoveel mogelijk. Mijn administratie doe ik digitaal en bijna alle post ontvang ik ook alleen digitaal. Ik gebruik zeer weinig papier, weiger altijd de kassabon bij het boodschappen doen en heb een nee/nee-sticker op mijn brievenbus zodat ik geen folders en andere reclame ontvang. Daarnaast koop ik geen overbodige spullen*, zelden nieuwe spullen en ruim ik continu spullen op die ik niet meer nodig heb en geef ik deze aan iemand die ze goed kan gebruiken.

*Ik maak bijvoorbeeld ook bepaalde cosmetica zelf (zoals kajal, tandpasta en face wash) en gebruik veel huis-tuin-en-keukenmiddeltjes waarin ik ingrediënten gebruik die ik voor verschillende doeleinden kan gebruiken. Zeep en shampoo gebruik ik bijvoorbeeld ook zo min mogelijk en in plaats van crème en lipbalsem gebruik ik kokosolie.

Kortom: back to basics

Op deze manieren probeer ik zo ‘back to basics’ en natuurlijk mogelijk te leven, wat mij helpt mijn leven te ontdoen van alle onnodige ballast en veel ruimte creëert voor bezinning, spiritualiteit en een ‘down to earth’ leven waarin ik ook vooral plezier kan beleven. Door bewust en minimalistisch te leven, bespaar ik ook financieel veel en hoef ik minder te werken om rond te kunnen komen. Dat geeft nog meer ruimte om van het leven te genieten en zorgen zoveel mogelijk te beperken.

Into The Wild; het blijft een indrukwekkende film. Het is een film gebaseerd op het waargebeurde verhaal van de 22-jarige Amerikaanse avonturier Christopher McCandless die besluit volledig back to basics te gaan. Een film naar mijn hart, die precies aansluit op de struggle waar ik destijds mee zat en die mij enorm heeft geïnspireerd in mijn persoonlijke ontwikkeling.

Het verhaal van Christopher McCandless

Christopher McCandless is de consumptiemaatschappij, materialistische normen en prestatiedrang van de samenleving zat en wil de wereld beleven zoals hij denkt dat deze bedoeld is. Daarbij proberen verschillende mensen in zijn omgeving (voornamelijk zijn “welgestelde”, materie en carrière georiënteerde ouders) zijn visie en keuzes te beïnvloeden. Christopher vindt dit allemaal maar niets en na het afstuderen besluit hij, zonder dit aan iemand te melden en afscheid te nemen, te vertrekken. Hij gaat op trektocht en zijn doel is om uiteindelijk in de vrije natuur van Alaska te gaan leven en daarbij zichzelf van eten te voorzien.

Hij geeft al zijn spaargeld aan een goed doel, verbrandt zijn briefgeld en identiteitskaart en gaat met zijn auto en rugzak op zwerftocht door de Verenigde Staten. Later moet hij zijn auto verlaten wegens schade door een overstroming. Hij haalt de kentekenplaten weg, vernielt deze en gaat te voet verder. De manier waarop Christopher afstand neemt van mensen, zaken en regels die in onze samenleving zo van waarde zijn, is erg fascinerend. Hij verbreekt zijn relaties, doet afstand van zijn opgelegde identiteit en vernietigt alle “belangrijke” zaken alsof het niets is, kijkt niet achterom en reist steeds vrolijk verder. Zelfs zijn naam heeft hij veranderd, naar Alexander Supertramp.

Onderweg ontmoet hij vele mensen, met elk een eigen verhaal, en houdt hij een dagboek bij, waarbij hij ook foto’s maakt. Uiteindelijk vindt hij een verlaten, uitgeleefde bus in de natuur en besluit hij daarin te gaan leven. Hij leeft maandenlang in zijn eentje met die bus als onderdak en leest boeken om zijn hersenen getraind te houden. Voor zijn voedsel doodt hij dieren en plukt hij wilde planten en vruchten die in de buurt groeien. Op 24-jarige leeftijd overlijdt hij door ondervoeding, waarschijnlijk veroorzaakt door het eten van een verkeerde plantensoort, waardoor hij volledig afzwakte en niet naar buiten kon gaan om te jagen of planten te verzamelen voor zijn voeding.

Op basis van zijn dagboek, foto’s en verhalen van zijn ouders en zusje is in 1997 het boek Into The Wild geschreven en zo’n 10 jaar later is dit boek verfilmd.

Inspiratie voor mijn backpackreizen

Toen ik vorig jaar in mijn omgeving bekendmaakte dat ik een maand lang in mijn eentje zou gaan backpacken in India, raadde iemand mij deze film aan. Vol verbazing en bewondering heb ik gekeken naar deze unieke film die continu het contrast laat zien tussen de ‘geprogrammeerde’ wereld waarin wij leven en het vrije leven los van alle invloeden om ons heen. De film rijmt precies op hoe ik over de wereld denk en hoe ik in mijn ultieme droom graag op avontuur zou gaan (met uitzondering van het doden en eten van dieren natuurlijk).

Tijdens mijn eerste backpackreis, vorig jaar in mei, heb ik een poging gedaan om mijn droom waar te maken, maar ik kwam er al snel achter dat ik fysiek en mentaal nog niet sterk genoeg was om zo’n reis te maken. Ik werd continu geconfronteerd met mijn eigen angsten en zwaktes. Wel heeft dat me uiteindelijk veel geleerd, geholpen om bepaalde dingen een plek te geven en zelfs sommige angsten te overwinnen. Maar ik had nog een heel lange weg te gaan voordat ik mijn ultieme droom zou kunnen waarmaken. Het was duidelijk dat ik nog veel troep uit het verleden op te ruimen had voordat ik in mijn eigen kracht zou komen te staan.

Na terugkomst besloot ik nog harder aan mijn persoonlijke ontwikkeling te werken. Ik besloot actiever yoga te gaan beoefenen, meer te bewegen, een conditie op te bouwen en diverse methoden uit te proberen om mezelf lichamelijk, geestelijk en spiritueel te reinigen. Meditatie, mantrarecitatie, yoga en ayurveda hebben daarin een essentiële rol gespeeld. Innerlijk ben ik altijd op zoek geweest naar iets anders, iets hogers en diepers… en ik was ervan overtuigd dat al deze oefeningen mij dichterbij dat waardevolle “iets” zouden brengen. Het was net een soort healing journey, waarin ervaringen uit het verleden meer een plek begonnen te krijgen en mijn emotionele rugzak steeds leger werd.

Dit jaar besloot ik mijn backpackreis beter aan te pakken. Na veel fysieke training heb ik besloten alleen een visum en vliegtickets te regelen, drie gebieden te markeren en met een backpack met slechts 5 kg bagage voor 3 maanden naar India te vertrekken. In India ben ik twee maanden op trektocht geweest in de Himalaya’s, waarbij ik in totaal zo’n 125 km heb gelopen door hitte, kou en sneeuw en heb geklommen over rotsen en gletsjers. Ik ben een paar keer bijna dood gevallen in een ravijn door de gevaarlijke wegen (ik was veel in afgelegen gebieden). Het was erg avontuurlijk en ik kwam mezelf op verschillende fronten tegen, wat me hielp om nog meer angsten te overwinnen en mentaal sterker te worden.

De laatste vier weken was ik te ziek om verder te reizen, dus heb ik een ayurvedische behandeling gehad en ben ik fulltime bezig geweest met het beoefenen van yoga, om fysiek en mentaal goed aan te sterken. Dat was nodig, want deze reis heeft erg veel met mij gedaan. Ik nam afstand van het ‘systeem’ waar ik ruim 26 jaar lang deel van uitmaakte, had nauwelijks contact met dierbaren en was voornamelijk in afgelegen gebieden en op plekken waar geen consumptiemaatschappij, materialistische normen en prestatiedrang aanwezig waren. Sterker nog: ik lette niet eens op de tijd. Dat was zo verlossend; ik voelde me alsof ik eindelijk thuis was. Ik kon volledig mezelf zijn en ontmoette de meest bijzondere mensen, die mij accepteerden zoals ik ben en die vrij zijn van oordelen over wat dan ook.

Mijn reis heeft mij doen beseffen dat God echt bestaat en overal om ons heen aanwezig is. Ik heb Gods licht zien schijnen op zoveel bijzondere en ongelofelijke manieren, dat ik nog elke dag met dankbaarheid terugkijk naar het proces dat ik tot nu toe heb meegemaakt. Natuurlijk voelen mijn lichaam en geest soms erg zwaar tijdens deze jarenlange ‘healing journey’ en ik heb veel dips en lange downs gehad. Nog steeds betrap ik mezelf af en toe op dipjes. Maar op de een of andere manier vind ik steeds de kracht om los te laten en verder te gaan. Op de een of andere manier keer ik steeds weer terug naar het licht, de liefde, de waarheid en mijn ware gevoel van (eigen)waarde. Ik voel me zo gezegend met deze ervaringen, ook al kan ik de helft nog niet bevatten en is er nog zoveel om te laten bezinken.

Het blijft zo’n bijzonder proces en ik ben nog lang niet klaar. Voor volgend jaar staat er weer een reis op de planning…..

Sinds kleins af aan leren we dat de koe heilig is binnen het hindoeïsme. We noemen haar ook wel Gaumata, volksmoeder[1]Biardeau, Madeleine (1993). “Kamadhenu: The Mythical Cow, Symbol of Prosperity”. In Yves Bonnefoy. Asian mythologies. University of Chicago Press, pp 99.. Na onze moeder geeft zij ons immers melk. Vooral in het oude India was de koe essentieel in de voorziening van primaire levensbehoeften[2]Biardeau, Madeleine (1993). “Kamadhenu: The Mythical Cow, Symbol of Prosperity”. In Yves Bonnefoy. Asian mythologies. University of Chicago Press, pp 99.. Het hindiwoord voor koe (gau) is ook afgeleid van go, wat veda (kennis) betekent. Ook in de hindoegeschriften staat de positie van de koe hoog aangeschreven, namelijk als meest zuivere wezen in de drie werelden en als hemels wezen dat in nog hogere werelden verblijft dan de Godheden[3]Auteur onbekend (jaartal onbekend), Mahabharata Shashtha khanda (code 37). Gorakhpur, India: Gita Press, pp 343.. Hindoes consumeren dan ook geen rundvlees. De melk zien zij wel als zeer gezegend en gunstig. Maar hoe ethisch is melkconsumptie nu eigenlijk?

Vedische tijden

Krishna wordt Gopal of Govinda genoemd[4]Steven Rosen (2007), Krishna’s Song: A New Look at the Bhagavad Gita. Westport, Ierland: Praeger Publishers, pp 147., beschermer van de koeien. Hij staat dan ook bekend om zijn liefde voor koeien, die hij mata (moeder) noemt. Het is dan ook niet vreemd dat hij vaak met koeien wordt afgebeeld. Op verschillende afbeeldingen zien we zelfs hoe de kleine ondeugende Krishna melk rechtstreeks uit de uier van de koe drinkt en hoe zijn moeder Yashoda hem straft wanneer hij een kalf tegenhoudt om bij de moederkoe te komen en haar melk te drinken. Ook in de tv-serie Little Krishna wordt hij gestraft wanneer hij als peuter probeert een kalf van zijn moeder te verwijderen wanneer het melk aan het drinken is[5]Little Krishna. 2009. [tv-serie] India: Big Animation & India Heritage Foundation.. Hiermee laat Krishna op speelse wijze zien dat de melk van de koe op de eerste plaats voor haar kalf is bedoeld. Pas als er wat overblijft, mogen wij daarvan genieten. In de tv-serie zien we hoe de koeien liefdevol werden verzorgd en altijd in de buitenlucht verbleven, tenzij het regende of onweerde[6]Little Krishna. 2009. [tv-serie] India: Big Animation & India Heritage Foundation.. Krishna en zijn dorpsgenoten zorgden er op deze manier voor dat de koeien en hun kalveren niets tekort kwamen.

Scheiding van moeder en kind

Vandaag de dag is dat helaas anders. Het kalf wordt vaak al vlak na de geboorte bij zijn moeder weggehaald. Daarna wordt het acht weken lang eenzaam in een box opgesloten en in plaats van moedermelk krijgt het kunstmelk te drinken[7]Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Kalveren“, Productschap Vee en Vlees – Productschap Pluimvee en Eieren. URL bezocht op 27 april 2015.. Hiermee bestelen wij de koe van haar bloedeigen kind en ontnemen wij haar het recht om haar eigen kindje te zien, te voeden en haar liefde te geven. Zoals een moeder uit machteloosheid huilt en schreeuwt wanneer haar kind haar wordt ontnomen, zo loeit een koe verlangend naar haar kalfje. In het filmpje A Mother’s Cry For Her Baby is dit te horen en te zien. In het filmpje The price of milk, cheese (dairy) and veal – separation of a cow and her calf (English) is te zien hoe moeder en kind worden gescheiden en de moeder achter het busje met haar kleintje aanrent. De meeste vrouwtjes krijgen hetzelfde lot als hun moeder en stiertjes worden vaak na ongeveer een half jaartje al geslacht voor de vleesindustrie. Daarbij worden de kalveren vaak op een ijzerarm dieet gezet om blank kalfsvlees te bewerkstelligen. Dit kan leiden tot bloedarmoede bij de jonge kalfjes.[8]Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Kalfsvlees”, Voedingscentrum. URL bezocht op 27 april 2015.

Let me look at you. I need to fill my heart with enough of your love, to last a lifetime.

(citaat van een moederkoe uit de tv-serie Little Krishna, vlak voordat zij op het punt staat gescheiden te worden van haar kalfje)

De koe als moderne slaaf

Bij de hedendaagse melkproductie worden koeien niet meer liefdevol behandeld. Zij zijn onderworpen aan de commerciële zuivelindustrie, waar zij dagelijks worden uitgeput en vaak zelfs mishandeld, omdat de mens geld wil verdienen aan hun melk en vervolgens hun huid en vlees. Door de eeuwen heen is de zuivelproductie steeds commerciëler geworden, waardoor de omvang hiervan ook in grote mate is toegenomen en de melkquota enorm zijn gestegen. In 2013 werd in Nederland 12,4 miljard kg melk geproduceerd door ongeveer 1,55 miljoen koeien. In dit jaar gaf één koe gemiddeld zo’n 8000 kg melk.[9]Auteur onbekend (2014). “Zuivel in cijfers 2013”, ZuivelNL. URL bezocht op 27 april 2015. Dat is zo’n 22 liter per dag! Rond 1910 moest een koe nog maar 2500 liter melk per jaar produceren[10]Auteur onbekend (2001). “Vroeger en nu”, Centraal Bureau voor de Statistiek. URL bezocht op 27 april 2015.. In een eeuw tijd zijn de melkquota dus gestegen met zo’n 320%! Je kunt je wel voorstellen dat deze melkproductie een koe veel energie kost, zeker als de leefomstandigheden erbarmelijk zijn.

Op veel melkboerderijen worden koeien in grote stallen gehouden en 30% van de koeien komt nooit buiten[11]Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Het leven van een melkkoe”, Stichting Wakker Dier. URL bezocht op 27 april 2015.. Met de afschaffing van de melkquota begin dit jaar en de komst van meer megastallen wordt een groei van dit aantal verwacht.[12]Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Het leven van een melkkoe”, Stichting Wakker Dier. URL bezocht op 27 april 2015. Daarnaast krijgen koeien hormonen toegediend om de melkproductie op peil te houden. Zij worden dan tochtig gespoten met middelen die de vruchtbaarheid of de bevalling van het dier stimuleren of juist remmen.[13]Auteur onbekend (2014). “Uitgemolken koeien?”, TROS Radar. URL bezocht op 27 april 2015. Ook worden zij steeds tien maanden na hun bevalling weer kunstmatig zwanger gemaakt. Hierbij is sprake van genetische selectie, wat inhoudt dat wordt gekozen voor koeien die overvloedig melk kunnen produceren, waardoor de koeien zwakker worden en eerder vatbaar zijn voor ziekten[14]Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Het leven van een melkkoe”, Stichting Wakker Dier. URL bezocht op 27 april 2015.. Het steeds weer snel zwanger worden van de koe draagt ook bij aan een slechtere gezondheidstoestand van de koe. Wanneer de koeien met gezondheidsproblemen kampen, worden hen nauwelijks tot geen medicijnen toegediend. Ze zijn dan niet meer winstgevend en worden vervolgens afgevoerd naar het slachthuis.[15]Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Het leven van een melkkoe”, Stichting Wakker Dier. URL bezocht op 27 april 2015. Van nature worden koeien gemiddeld 14 jaar oud, maar in de vee-industrie is dat niet eens de helft[16]Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Het leven van een melkkoe”, Stichting Wakker Dier. URL bezocht op 27 april 2015.. Zowel in de biologische melkindustrie als in de vee-industrie belanden zij daarna als vlees in de winkels.

Met deze informatie kunnen we concluderen dat de koe vandaag de dag een slaaf is van de zuivelproductie. Haar leven is pijnlijk en ze sterft veel jonger dan de leeftijd die zij had kunnen bereiken als zij niet werd gebruikt om haar melk en vlees te verkrijgen. Vanuit dit perspectief is het consumeren van melk niet als ethisch verantwoord te beschouwen in de huidige melkindustrie, zeker niet vanuit het hindoeïsme gezien, waar de koe zo’n hoge en bijzondere positie geniet. Hoe kan haar melk immers nog nectar zijn wanneer we onze Gaumata hier zoveel leed voor toebrengen? Bovendien hebben we koemelk niet nodig: er zijn genoeg diervriendelijke en plantaardige alternatieven, zoals sojamelk, kokosmelk, amandelmelk en rijstmelk. Aangezien de letterlijke betekenis van hindoe “doder van leed” is, zou het veel beter zijn om voor de plantaardige alternatieven te gaan.

(Dit artikel is geschreven op 30 januari 2015 en verschenen in de tweede editie van het magazine Vaibhava, uitgegeven door HindoeDharma.nl)

Bronverwijzingen

Bronverwijzingen
1, 2 Biardeau, Madeleine (1993). “Kamadhenu: The Mythical Cow, Symbol of Prosperity”. In Yves Bonnefoy. Asian mythologies. University of Chicago Press, pp 99.
3 Auteur onbekend (jaartal onbekend), Mahabharata Shashtha khanda (code 37). Gorakhpur, India: Gita Press, pp 343.
4 Steven Rosen (2007), Krishna’s Song: A New Look at the Bhagavad Gita. Westport, Ierland: Praeger Publishers, pp 147.
5, 6 Little Krishna. 2009. [tv-serie] India: Big Animation & India Heritage Foundation.
7 Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Kalveren“, Productschap Vee en Vlees – Productschap Pluimvee en Eieren. URL bezocht op 27 april 2015.
8 Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Kalfsvlees”, Voedingscentrum. URL bezocht op 27 april 2015.
9 Auteur onbekend (2014). “Zuivel in cijfers 2013”, ZuivelNL. URL bezocht op 27 april 2015
10 Auteur onbekend (2001). “Vroeger en nu”, Centraal Bureau voor de Statistiek. URL bezocht op 27 april 2015.
11, 12, 14, 15, 16 Auteur onbekend (jaartal onbekend). “Het leven van een melkkoe”, Stichting Wakker Dier. URL bezocht op 27 april 2015.
13 Auteur onbekend (2014). “Uitgemolken koeien?”, TROS Radar. URL bezocht op 27 april 2015.

Er zijn verschillende beweegredenen om vegetariër te worden. Niet alleen vanuit het hindoeïsme wordt dit sterk aanbevolen; ook wetenschappers, universiteiten, instituten en dergelijke komen steeds vaker tot de conclusie dat minder of geen vlees en vis eten goed is voor het welzijn van dieren, het milieu, de gezondheid en de wereldvoedselverdeling.

Dierleed

Om vis en vlees te produceren, zijn dieren uit de natuur gehaald om deze vervolgens op onnatuurlijke manieren te houden, fokken, doden en verhandelen. Dit is een wrede industrie vol slechte leefomstandigheden en dierleed, waaraan jij bijdraagt wanneer je vis of vlees eet. Volgens een onderzoek van de Universiteit Wageningen aten Nederlanders in 2016 gemiddeld 77 kg vlees per jaar (per hoofd).[1]Terluin, Verhoog, Dagevos, Van Horne & Hoste (2011). “Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2016“, Wageningen University & Research. URL bezocht op 16 … Continue reading Het exacte aantal dierenlevens dat we zouden sparen door vegetarisch te eten, verschilt in verschillende onderzoeken, maar komt meestal uit op zo’n 400.000 dieren die Nederlanders per dag samen kunnen sparen.

Aanslag op drinkwater

Wetenschappers van de universiteit Twente concluderen dat met de productie van vlees en andere dierlijke producten veel meer water verloren gaat dan met de productie van plantaardige producten het geval is. En dat water hebben we juist zo hard nodig: slechts drie procent van het aardse water is zoet en kan dienst doen als drinkwater voor de mens. Voor de productie van een kg kip is 4.300 liter water nodig, voor een kg varkensvlees 6.000 liter en voor een kg rund zelfs 15.000 liter water. Voor de productie van vlees is jaarlijks dertien keer zoveel water nodig als voor alle Nederlandse huishoudens.[2]Kraaijvanger, C. (2018). “Vleesliefhebber doet aanslag op zoetwater-voorraad“, Scientias. URL bezocht op 16 maart 2018.

Milieuvervuiling door broeikassen

Ook veroorzaakt de veehouderij veel broeikasgassen zoals CO2: één kilo rundvlees eten staat qua broeikasgas-uitstoot gelijk aan 180 kilometer autorijden! Wereldwijd is voedsel verantwoordelijk voor ruim 25 procent van de uitstoot van broeikasgassen. Meer dan de helft van die vervuiling wordt veroorzaakt door dierlijke producten.[3]Auteur onbekend (2018). “Hoe slecht is vlees echt voor het milieu?“, Nederlandse Omroep Stichting (NOS). URL bezocht op 16 maart 2018.

Wereldvoedselverdeling

Dan hebben we het nog niet eens over de landbouwgrond dat in de veehouderij wordt gebruikt of wordt gebruikt om voedsel voor slachtvee te produceren. Er wordt jaarlijks veel oerwoud gekapt om grond vrij te maken, zodat er plantaardig materiaal kan worden verbouwd om het vee mee vet te mesten. Zo kost één kilo kippenvlees ca. 2 kg. plantaardig materiaal, is er voor een kilo varkensvlees 4,5 kg. veevoer nodig en voor een kilo rundvlees kan dit oplopen tot maar liefst 13 kilogram![4]Head, Sevenster & Croezen (2011). “Background documentation and methodology for environmental impact study of meat, dairy and eggs“, CE Delft. URL bezocht op 16 maart … Continue reading Volgens sommige onderzoeken gaat minstens de helft van de wereldwijde graanproductie naar de veehouderij. Dit komt de wereldvoedselverdeling niet ten goede.

Gezondheid

Er zijn onderzoeken die uitwijzen dat het eten van veel (bewerkt) vlees gelinkt is aan hart- en vaatziekten, obesitas, diabetes en kanker. Vegetariërs worden ouder, zijn dunner en hebben bovenstaande problemen dus minder vaak. Er zijn veel verschillende artikelen en onderzoeken over dit onderwerp met uiteenlopende resultaten. Toch is het iets om over na te denken. Denk immers aan alle troep die dieren worden ingespoten om ze snel te kunnen fokken en hun massa te vermeerderen.

Er zijn verschillende wetenschappers, universiteiten, onderzoekbureaus, instituten en dergelijke die onderzoek hebben gedaan naar de impact van de vleesindustrie op het aantal dierenlevens, het welzijn van dieren, de beschikbaarheid van drinkwater, het milieu, gezondheid en dergelijke. De exacte cijfers verschillen, maar de conclusies duiden wel allemaal aan dat de impact enorm is en minder vlees eten dit op termijn kan veranderen. Ook het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu bracht begin 2017 nog een rapport hierover uit.[5]Van Dinther, M. (2017). “RIVM: eet minder vlees, niet alleen voor gezondheid maar ook voor het milieu“, de Volkskrant. Bezocht op 16 maart 2018.

Vegetarisme voor geestelijke groei

In zowel de hindoeïstische, boeddhistische, joodse als christelijke geschiedenis komen we vele voorbeelden tegen van mensen die vegetariër waren voor geestelijke groei. Ook in de ‘heidense’ geschiedenis komen we ook veel vegetariërs tegen, zoals: Pythagoras, Empedocles, Plutarchus, Seneca, Plotinus en Porphyrius. In dit indrukwekkende artikel kun je hier meer over lezen.

Bronverwijzingen

Bronverwijzingen
1 Terluin, Verhoog, Dagevos, Van Horne & Hoste (2011). “Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2016“, Wageningen University & Research. URL bezocht op 16 maart 2018.
2 Kraaijvanger, C. (2018). “Vleesliefhebber doet aanslag op zoetwater-voorraad“, Scientias. URL bezocht op 16 maart 2018.
3 Auteur onbekend (2018). “Hoe slecht is vlees echt voor het milieu?“, Nederlandse Omroep Stichting (NOS). URL bezocht op 16 maart 2018.
4 Head, Sevenster & Croezen (2011). “Background documentation and methodology for environmental impact study of meat, dairy and eggs“, CE Delft. URL bezocht op 16 maart 2018.
5 Van Dinther, M. (2017). “RIVM: eet minder vlees, niet alleen voor gezondheid maar ook voor het milieu“, de Volkskrant. Bezocht op 16 maart 2018.

Mohandas Karamchand Gandhi staat vandaag de dag bekend als Indiase volksleider die door zijn geweldloze manier van actievoeren wereldberoemd werd; een icoon van geweldloosheid en een heilige, een mahatma (verheven ziel).[1]Guha R., C. van Soelen, M. Tieleman & A. Scheifes (2014) Gāndhī. De biografie: de jongere jaren. Amsterdam: Nieuw Amsterdam Uitgevers. Er zijn honderden bloemlezingen over hem, zijn leven en zijn idealen. Zijn bijnaam was “Bapu”, vader van het Indiase volk[2]Rajeshwar M. & Piciucco P.P. (2001) The Fiction of Raja Rao: Critical Studies. New Delhi: Atlantic Publishers & Distributors Pvt Ltd. en door sommige groeperingen wordt Gandhi zelfs gezien als de reïncarnatie van Rama en Krishna.[3]Rajeshwar M. & Piciucco P.P. (2001) The Fiction of Raja Rao: Critical Studies. New Delhi: Atlantic Publishers & Distributors Pvt Ltd.

Toch denken critici anders over deze vermeende held en plaatsen zij vraagtekens bij zijn geweldloosheidsideaal en activiteiten. In dit artikel gaan we op zoek naar de waarheid achter deze historische Indiase volksvader.

Gandhi’s geweldloosheidsideaal

Gandhi claimde een groot aanhanger te zijn van de Bhagavad Gita en noemde deze zijn eeuwige moeder.[4]Gandhi M.K., “The Collected Works of Mahatma Gandhi” (Electronic Book). New Delhi: Publications Division Government of India, p 255. Toch had hij andere idealen dan de Bhagavad Gita omvat. In de Bhagavad Gita moedigt Krishna Arjuna aan om te strijden in de veldslag van Kurukshetra. In deze strijd, die in de Mahabharata wordt beschreven, doodt Arjuna zelfs vele vrienden en familieleden om zijn volk te redden en beschermen van adharma. Hierin wordt hij volledig bijgestaan door Krishna.

In de Mahabharata lezen we dat Krishna onder andere de demonenkoning Kansa doodt en in de Ramayana lezen we hoe Rama de demonenkoning Ravana vernietigt in een grote strijd. Dit deden zij om hun volk te beschermen en te redden van grote terreur, zoals we over meerdere gedaantes van het Goddelijke lezen in de verschillende hindoegeschriften. Door veel hindoeïsmekenners wordt deze leer uit de geschriften uitgelegd als: “Ahimsa paramo dharmah; dharma himsa tathaiva cha”. Geweldloosheid is de hoogste dharma, evenzo is geweld omwille van dharma.

De Indiase “vrijheidsstrijder” predikte precies het tegenovergestelde. Hij vond dat men geweld met extreme geweldloosheid dient te bestrijden. Dat betekende dat mensen zich zelfs niet mochten verweren wanneer zij werden aangevallen. Gandhi’s ideaal was zelfs zo extreem, dat hij vond dat wanneer een vrouw werd verkracht zij zich niet moest verzetten.[5]Adams J. (2011) Gandhi. Naked Ambition. USA: Penguin Group. Paradoxaal was wel dat hij ook zei dat vaders gerechtigd waren hun verkrachte en seksueel misbruikte dochters te vermoorden omwille van de familie-eer.[6]Connellan M. (2010) “Women suffer from Gāndhī’s legacy”. The Guardian. Geraadpleegd op 30 december 2014. Ook zei hij dat het heldhaftig zou zijn geweest als de joden zichzelf massaal hadden gedood in plaats van zich te verzetten tegen de Nazi’s, dat de Britten zich aan de Nazi’s moesten overgeven en dat de joden voor Hitler moesten bidden.[7]Orwell G. (1949) Reflections on Gandhi. London: Partisan Review.

Dit soort uitspraken maken Gandhi’s geweldloosheidsideaal erg omstreden. Je zou immers denken dat een volksvader zijn volk te allen tijde beschermt, maar met zijn “geweldloosheidsideaal” liet Gandhi zijn eigen volk vermoorden door de vijand. Zijn ideaal was daarmee niet alleen een smet op de hindoegeschriften, maar ook op de heldendaden van grote vrijheidsstrijders uit de Indiase historie als Chhatrapati Shivaji, Bhagat Singh, Jhansi ki Rani Lakshmibai, Subhash Chandre Bose en Rana Pratap. Terwijl zij allen het Indiase volk beschermden door tegen de vijand te vechten, heeft Gandhi’s interpretatie van geweldloosheid de dood van vele, misschien wel miljoenen, mensen betekend. Mensen die zijn ideaal klakkeloos opvolgden doordat zij hem als vrijheidsleider, volksvader en verheven ziel beschouwden.

Uit een brief van Gandhi aan zijn vriend Herman Kallenbach uit februari 1914 blijkt dat juist Gandhi’s geweldloosheidsprincipe zijn wrede kant was.[8]Blessing M. (2007) “Mohandas Gandhi (1869-1948)”, Historisch Nieuwsblad. Geraadpleegd op 30 december 2014. In de brief liet Gandhi zijn teleurstelling blijken dat er nog geen martelaar uit zijn moederprovincie Gujarat was gevallen. “Als er iemand had moeten sterven, dan was het mevrouw Gandhi,” voegde Gandhi hieraan toe. De dood van zijn vrouw Kasturba zou zijn campagne een enorme boost geven[9]Blessing M. (2007) “Mohandas Gandhi (1869-1948)”, Historisch Nieuwsblad. Geraadpleegd op 30 december 2014..

Discriminatie

Volgens biografieën zou Gandhi vechten voor onderlinge verdraagzaamheid en gelijke rechten voor iedereen, ongeacht geloof of afkomst.[10]Guha R., C. van Soelen, M. Tieleman & A. Scheifes (2014) Gandhi. De biografie: de jongere jaren. Amsterdam: Nieuw Amsterdam Uitgevers. Zijn uitspraken over zijn vrouw, het verstoten van zijn bloedeigen zoon en zijn beschrijving van Zuid-Afrikanen lijken dit echter niet altijd te ondersteunen.

Kasturba leefde in de schaduw van haar man en had niets te vertellen. Gandhi zou haar zelfs mishandelen, zowel emotioneel als fysiek. Dit blijkt ook uit brieven die Gandhi zelf heeft geschreven en zijn autobiografie. In vele brieven, verzameld in The Collected Works of Mahatma Gandhi, liet Gandhi zich minachtend uit over zijn vrouw en beschreef hij haar als een blok aan zijn been. Gandhi weigerde zelfs zijn vrouw medicijnen te geven en bereidde haar begrafenis voor toen zij een terugval had gehad, nadat zij drie maanden in de gevangenis had doorgebracht met dwangarbeid. Zijn vrouw had onder andere kritiek op de manier waarop Gandhi hun kinderen verwaarloosde. Gandhi vond dat zijn gezinsleven niet gunstig was voor zijn politieke activiteiten en uitte dit ook in zijn brieven en autobiografie.

De Bollywoodfilm Gandhi, My Father (2007) is gebaseerd op de biografie van Gandhi’s oudste zoon Harilal Gandhi en laat zien hoe Gandhi zijn bloedeigen zoon verstoot omwille van zijn eigen idealen. Harilal wilde net als zijn vader in het buitenland studeren en advocaat worden, terwijl Gandhi niet wilde dat zijn kinderen zouden studeren en van Harilal verwachtte dat hij hem zou steunen in zijn strijd voor zijn idealen. Tegen het verbod van zijn vader ging Harilal naar het buitenland om te studeren en na vele tegenslagen werd hij uiteindelijk een alcoholist. Uit protest tegen zijn vaders idealen had Harilal zich ondertussen ook bekeerd tot de islam. Het feit dat Gandhi zijn bloedeigen zoon om deze redenen verstootte, doet twijfelen aan zijn geloofwaardigheid als Indiase volksvader die gelijkheid predikte.

Gandhi’s hypocriete uitingen over gelijkheid vloeien niet alleen voort uit zijn gezinssituatie. Bij critici staat de “mahatma” ook wel bekend als een racist, vanwege vele diverse uitspraken die zijn verzameld in The Collected Works of Mahatma Gandhi. Zo beschreef hij de “blacks” als “very dirty” en “only a degree removed from the animal”.[11]Gāndhī M.K. (1999), “The Collected Works of Mahātmā Gāndhī”. Volume 8, pp 135-136. Verder beschreef hij de oorspronkelijke inwoners van Zuid-Afrika grofweg als “kaffirs” (negers) die een zeer lage positie hadden en ten opzichte van wie de Indiërs verheven waren.

Seksistische activiteiten

Gandhi was volgens critici niet alleen een paradoxale idealist, gezinsverwaarlozer en racist, maar ook een seksist. In 1883 trouwde Gandhi op 13-jarige leeftijd met de 14-jarige Kasturba. Al gauw was Kasturba zwanger van hun eerste kind. Volgens biograaf en historicus Jad Adams[12]Adams J. (2011) Gandhi. Naked Ambition. USA: Penguin Group. had Gandhi in 1885 zelfs het sterfbed van zijn vader verlaten om seks te hebben met zijn hoogzwangere vrouw.

Hoewel Kasturba weinig in te brengen had, uitte zij wel kritiek op de gewoonte van haar man om met vrouwelijke aanhangers te slapen; dit tot ergernis van Gandhi. In zijn ashrams sliep en baadde Gandhi met naakte meisjes en jonge, aantrekkelijke vrouwen.[13]Adams J. (2011) Gandhi. Naked Ambition. USA: Penguin Group. Naar eigen zeggen deed hij dit om zijn kuisheid te testen en zijn seksuele lusten te leren beheersen. Dit liet hij ook doen door andere mannen. Zij mochten met vrouwen en meisjes baden en naakt slapen, maar wanneer zij over seks praatten, werden zij gestraft door hen apart te zetten.[14]Adams J. (2011) Gandhi. Naked Ambition. USA: Penguin Group. Jad Adams beschrijft overigens dat deze straffen niet op Gandhi zelf van toepassing waren.

Gandhi vond ook dat echtgenoten beter niet alleen konden zijn met hun vrouw en dat, wanneer zij een seksuele behoefte voelden, zij een koud bad moesten nemen.[15]Adams J. (2011) Gandhi. Naked Ambition. USA: Penguin Group. Ook verplichtte Gandhi getrouwde vrouwelijke aanhangers om met hem te slapen, terwijl zij volgens de regels van de ashram niet bij hun echtgenoot mochten slapen. Volgens Adams en andere critici zou Gandhi zelfs met zijn 18-jarige achternichtje Manu naakt hebben geslapen en ook met haar en de 18-jarige vrouw (Abha) van zijn achterneefje (Kanu Gandhi) tegelijkertijd.

Dit soort praktijken beoefende Gandhi zelfs na zijn eed van brahmacharya (kuisheid) in 1906 en op 77-jarige leeftijd. De “experimenten” leidden tot ophef bij vooraanstaande politici en familieleden van Gandhi. In hun ogen was Gandhi diep gevallen en zij wilden dan ook niets meer met hem te maken hebben. Gandhi’s praktijken werden echter onder het mom van religieuze “brahmacharya-experimenten” beschermd door zijn aanhangers en dus voortgezet.

Beweegredenen van Gandhi’s moordenaar

De kritische publicaties over Gandhi en zijn leven staan vaak op de achtergrond. Ook voor de beweegredenen van Gandhi’s moordenaar is weinig tot geen aandacht. Meestal wordt alleen verteld dat Gandhi op 30 januari 1948 (slechts een half jaar nadat India onafhankelijk en gesplitst werd) werd vermoord door “een radicale en strijdlustige hindoe genaamd Nathuram Godse”. Over de achtergrond en motieven van de dader vinden we maar nauwelijks publicaties, behalve de pleitrede die hij uitsprak tijdens zijn proces. Deze vormt bovendien een sterke argumentatie tegen de verheerlijking van Gandhi.

Nathuram Godse werd geboren in een toegewijde brahmana-familie en ontwikkelde zich tot toegewijde van het hindoeïsme, de hindoegeschiedenis en haar cultuur. Hij was dan ook heel trots op het hindoeïsme in zijn geheel. Die liefde heeft ervoor gezorgd dat hij verder durfde te denken dan de gevestigde orde van ismes, politici en religies.

Als toegewijde hindoe wist hij dat er geen hogere en lagere mensen waren en nam hij dan ook deel aan anti-kastenstelselbijeenkomsten, waarbij hij toespraken voordroeg van bijzondere historische leiders als Dadabhai Naoroji, Vivekananda, Gokhale en Tilak, maar ook over de geschiedenis van prominente landen als Engeland, Frankrijk, Amerika en Rusland. Nathuram Godse bestudeerde zelfs het socialisme en marxisme. Maar wat hem nog meer aansprak, was wat huidige leiders als Gandhi hadden geschreven en gezegd. Gandhi had immers een superieure invloed in India, wat Nathuram zag als bedreiging voor het land. Dit onderbouwt hij ook in de toespraak die hij in de rechtbank hield.

In de pleitrede wordt duidelijk dat Nathuram Godse geen compulsieve moordenaar was, maar een intellectuele man die zich bewust was van zijn cultuur, de geschiedenis en de veranderingen die Gandhi in India wilde doorvoeren (en waarschijnlijk daadwerkelijk zou doorvoeren als hij langer had geleefd). Na goed te hebben nagedacht heeft hij uiteindelijk besloten om zichzelf op te offeren om zijn land, haar rijke cultuur en geschiedenis te beschermen.

De pleitrede is te lezen in dit artikel: Why I killed Gandhi – Nathuram Godse

(Dit artikel is geschreven op 30 januari 2015 en verschenen in de eerste editie van het magazine Vaibhava, uitgegeven door HindoeDharma.nl)

Bronverwijzingen

Bronverwijzingen
1 Guha R., C. van Soelen, M. Tieleman & A. Scheifes (2014) Gāndhī. De biografie: de jongere jaren. Amsterdam: Nieuw Amsterdam Uitgevers.
2, 3 Rajeshwar M. & Piciucco P.P. (2001) The Fiction of Raja Rao: Critical Studies. New Delhi: Atlantic Publishers & Distributors Pvt Ltd.
4 Gandhi M.K., “The Collected Works of Mahatma Gandhi” (Electronic Book). New Delhi: Publications Division Government of India, p 255.
5, 12, 13, 14, 15 Adams J. (2011) Gandhi. Naked Ambition. USA: Penguin Group.
6 Connellan M. (2010) “Women suffer from Gāndhī’s legacy”. The Guardian. Geraadpleegd op 30 december 2014.
7 Orwell G. (1949) Reflections on Gandhi. London: Partisan Review.
8, 9 Blessing M. (2007) “Mohandas Gandhi (1869-1948)”, Historisch Nieuwsblad. Geraadpleegd op 30 december 2014.
10 Guha R., C. van Soelen, M. Tieleman & A. Scheifes (2014) Gandhi. De biografie: de jongere jaren. Amsterdam: Nieuw Amsterdam Uitgevers.
11 Gāndhī M.K. (1999), “The Collected Works of Mahātmā Gāndhī”. Volume 8, pp 135-136.

Overal om ons heen worden mensen ziek, gaan mensen dood en zijn er mensen die lijden; fysiek, emotioneel of psychisch. PATS, het leven kan zomaar even ingrijpen, en dat slaat soms als een donderslag in je gevoel.

Niet alleen ouderen vechten met hun gezondheid en vallen weg; zelfs de jongste kinderen zie je vechten voor hun leven. Sommige mensen worden zelfs zomaar even uit het leven gegrepen. De vorige avond nog een gezellige tijd gehad, de volgende ochtend in zijn slaap overleden. Of een ongeluk dat een persoon uit het leven grijpt.

In één ogenblik kan het leven zomaar voorbij zijn. De afgelopen zomer is dat besef meerdere keren tot mij doorgedrongen. Tijdens mijn trektochten in de Himalaya’s ben ik meerdere keren gevallen en weggegleden; ik had in een ravijn dood kunnen vallen. Dat heeft mij enorm aan het denken gezet over mijn leven tot nu toe.

Natuurlijk had ik al lang het gevoel dat mijn leven anders moest, maar ergens had ik altijd ook het gevoel dat ik tijd had om dat “andere leven” te realiseren. Maar dat heb ik eigenlijk helemaal niet. Het leven is geen garantie, en geluk ook niet. We weten niet wanneer het voorbij is. Voor hetzelfde geld lig ik morgen dood in de goot; wie weet.

Mijn gevoel van urgentie om écht te leven is nu alleen maar groter geworden. Ik wil genieten, me niet meer zorgen hoeven maken over werk en geld, zeker niet voor een toekomst die mij nooit beloofd is. Ik wil niet meer leven om te werken. Ik wil het leven kunnen leiden zoals ík dat wil. Mijn besluit staat dan ook vast: ik ga níet meer terug naar een leven vol saaie, dooie boel.

Zoals André Hazes jr. zingt:

Leef, alsof het je laatste dag is
Leef, alsof de morgen niet bestaat
Leef, alsof het nooit echt af is
En leef, pak alles wat je kan

Ik weet dat het makkelijker gezegd is dan gedaan. Het blijft een heel proces en het kost veel tijd en energie om het te realiseren. Het vraagt immers een heel andere leefstijl en mentaliteit dan de “normen” van de Nederlandse maatschappij. Dat schrikt velen af. Veel mensen deinzen dan ook niet terug om te zeggen dat ze mijn leefwijze slecht, belachelijk, onder de maat en onrealistisch vinden.

Waar ik vooral tegenaan loop, is al die bemoeienis van mensen om me heen die me weer terug in het “druk, druk, druk” en “leven om te werken” willen duwen en klagen over mijn veganistische en minimalistische leefstijl. Ondertussen wel steeds die verhalen hoe moeilijk het leven allemaal is en hoeveel geld alles kost etc. Af en toe krijg ik echt even een dip van al die negatieve energie.

Maar ik ben een sterke vrouw die weet wat ze wil en als ik iets echt graag wil, dan ga ik ervoor. Ik heb alle ballast uit mijn leven verwijderd, om mezelf vrijer te maken en meer betekenis te geven aan mijn leven. Ik heb mijn vaste contract opgezegd en ben drie maanden lowbudget gaan backpacken en mezelf gaan deprogrammeren door spirituele reizen en activiteiten.

Sinds ik terug ben, neem ik de kwaliteit van mijn leven nog kritischer onder de loep en ben ik continu op zoek naar manieren om meer vrije tijd te hebben, gelukkiger te zijn, gezonder te zijn en de kwaliteit van relaties te verhogen. Meer voldoening uit mijn leven halen door minder spullen, minder meuk en meer leuk, meer kwaliteit en een beter leven.

Sinds twee weken ben ik weer langzaam mijn eigen bedrijf aan het hervatten en begonnen met werken. Tot nu toe lukt het goed om de balans te behouden. Ik werk niet veel uren (mijn lichaam moet nog steeds herstellen en acclimatiseren), er moet nog veel geregeld worden en ik verdien nog geen maandinkomen, maar ik heb tijd en energie over voor de dingen die echt belangrijk zijn in het leven.

Goh, ik leef…..

Het is inmiddels anderhalve maand geleden dat ik op Schiphol landde. Ik weet het gevoel nog goed. Mijn hoofd zweefde nog ergens in de zevende hemel, ik had volop energie en ik was ongeduldig om naar huis te gaan en mijn nieuwe leven te starten, want zo voelde het… Alsof ik herboren was.

Maar langzaam aan kwam mijn hoofd steeds meer terug van het zweven en begon ik vooral veel onrust en verwarring te voelen. Ik besefte niet waar ik eigenlijk was: “Oke, ik ben terug, maar is dit nu een droom of realiteit?” Met het vliegtuig was ik inmiddels allang geland in Nederland, maar mijn hoofd, geest en gevoel hadden veel tijd nodig gehad om goed te landen.

Ondertussen waren er allerlei leuke ontwikkelingen in mijn omgeving. Hoogzwangere vriendinnen, babyshowers, kraamvisites, een huwelijk, verjaardagen, housewarmings, mensen die willen afspreken… Prachtig, maar ook voelde het zo onwerkelijk, alsof het allemaal een droom was, of een roze wolk waarin ik leefde.

Wat ook erg onwerkelijk voelde, was mijn enorme vermoeidheid. In India heb ik zoveel trektochten in de bergen gedaan, vele avonturen beleefd en onverwachte gebeurtenissen meegemaakt. Ik was niet moe te krijgen. Maar sinds ik terug ben in Nederland, was ik continu moe en sliep ik zelfs door al mijn wekkers heen, soms tot wel 14 uur lang. Elk beetje was al snel teveel.

Het was enorm wennen. Het weer, het ritme, de mensen, de mentaliteit, het huishouden, verplichtingen, de drukte….. Op zich ben ik maar drie maanden weggeweest, wat niet opweegt tegen de bijna 27 jaar dat ik in Nederland woon, zou je denken. Maar het contrast met drie maanden vol vrijheid, prachtige plekken, overheerlijk eten en allerlei avonturen is enorm.

Ik had vooral veel moeite met opruimen, het huishouden en de discipline om te koken, iets lekkers te bedenken om te eten, goed te eten en drinken, naar yogalessen te gaan, dingen te doen en in beweging te blijven. Ik was ontzettend moe, wilde vooral slapen, had enorm heimwee en wilde alleen maar terug naar die prachtige plaatsen in de Himalaya.

Ik wilde naar Chandratal Lake, waar ik op 2 km afstand was en gewoon niet naartoe kon hiken omdat ik te ziek was geworden. Ik wilde een helikoptervlucht doen boven Rohtang Pass en de magische Himalaya van boven bekijken. Ik wilde naar Ladakh om te kamperen op die plek waar een scène uit 3 Idiots is opgenomen… (je begrijpt wel dat ik mijn volgende reis dus al heb gepland)

Na een paar weken besloot ik milder te zijn voor mezelf en mezelf de tijd te geven om rustig na te genieten, goed te landen, niet stil te zitten, me te focussen op weer starten met werken en het beste te halen uit het feit dat ik nu weer thuis ben. Dat viel niet altijd mee, want ik wilde (zoals gewoonlijk) veel meer doen dan ik aankon.

Maar uiteindelijk lukte het steeds meer om een focus te krijgen. Sinds een week heb ik mijn slaapritme terug, vandaag heb ik eindelijk twee goede, volle maaltijden gegeten (de eerste keer sinds ik terug ben), ik maak korte wandelingen, ben langzaam mijn eigen bedrijf aan het hervatten en ondertussen werk ik eraan om van mijn huis een thuis te maken.

De roze wolk herinneringen van India lijkt nu te vervagen en ik lijk nu eindelijk met beide benen op de (Nederlandse) grond te staan. De rust keert langzaam terug en ik begin weer te beseffen waar ik ben en wat er allemaal gaande is. Dit terugkomen voelt soms net als een innerlijke reis op zichzelf. Nog steeds kom ik mezelf regelmatig tegen. Maar nu trotseer ik alles met een lach en ben ik lief voor mezelf.

Ondertussen komen sinds vorige week de aanvragen voor janma kundali’s, persoonlijke ontwikkelingssessies, zakelijke sparringssessies, communicatieadvies en websites weer binnen. De signalen zijn duidelijk. Het is nu echt tijd om het werk te hervatten en te doen waar ik goed in ben. Maar het zal niet meer de hoofdmoot zijn; het leven is immers niet om te werken, maar om te leven!

Let the journey continue! #vanworkaholicnaarlifeaholic #lifeisgood#nubenikechtterug

Als ik zeg dat ik een spirituele reis in India heb gemaakt, denken mensen al snel dat ik op bedevaart ben geweest en allerlei religieuze plekken heb bezocht. Voor mij is spiritualiteit echter iets heel anders. Het gaat veel verder dan het bezoeken van mandirs, buigen voor murti’s en offeren van bloemen en ‘prasad’. Voor mij is spiritualiteit bewust leven, vanuit je ziel, vanuit je ‘puurste ik’.

Hoe diep dat proces gaat, ervoer ik pas tijdens mijn reis van 3 maanden. Voor het eerst in mijn leven besloot ik alle routine en zekerheden los te laten. 3 maanden lang deprogrammeren: geen werk, nauwelijks contact met bekenden, minimaal gebruik van elektronica en geen organisatie. Puur een vliegticket en visum regelen, mijn backpack inpakken en verder alles op me af laten komen, mijn gevoel volgen en mezelf in het diepe gooien. Het enige wat ik voor ogen had, was even lekker lang weg zijn van alles en iedereen, ervaren hoe het is om alleen te zijn ver weg van huis en “wie weet zou het me wel wat brengen”.

Nou, en of het me wat heeft gebracht. Een overload aan ervaringen, zowel prettige als minder prettige heheh….. Uiteindelijk heb ik met vele hikes, treks, meditaties, aasana-beoefeningen, bezoeken aan spirituele plekken en diverse andere avonturen zodanig mijn grenzen opgezocht, dat ik mezelf zowel lichamelijk als geestelijk volledig had uitgeput. Al mijn activiteiten en alles wat op mijn pad kwam tijdens mijn reis dwongen mij om de wikkels van mezelf te verwijderen, mezelf te ervaren en bewust na te denken over mijn leven, wat voor mij van waarde is in het leven, mijn kwaliteiten en alles wat mijn leven betekenis geeft. Dat was ontzettend confronterend, zwaar en intensief. Het voelde alsof mijn lichaam en geest langzaam maar zeker een harde reset kregen. Dat voelde niet altijd even fijn, maar ik wist waarom het gebeurde en dat het me alleen maar goeds zou brengen. Ik gaf me er continu aan over en liet alles maar gebeuren waar ik toch geen invloed op had.

Ik had pijn, verdriet en voelde me ontzettend uitgeput en kwetsbaar, en tegelijkertijd was het proces zo prachtig om te ervaren. Ik was continu mezelf en mijn proces aan het observeren en kreeg daarbij steeds zoveel waardevolle inzichten, dat de pijn en het verdriet al snel niet meer negatief voelden. Deze ervaringen begon ik zelfs dankbaar te worden, omdat het mij zoveel aan het brengen was. Ik voelde me steeds meer ‘opgeschoond’, alsof de innerlijke balans aan het herstellen was en ik in mijn kracht werd geplaatst. Voor mijn reis wist ik niet zo goed wat spiritualiteit betekende en wat mijn spiritualiteit was. Maar dankzij alles wat ik tijdens mijn reis heb meegemaakt, heb ik dat van heel dichtbij mogen ervaren en daar ben ik enorm dankbaar voor. Het was zwaar, niet altijd even leuk, maar zó waardevol.